Bodrum Süper Hücre Fırtınası Arşivi
ÖNSÖZ:
Bodrum'da 12 Ekim 2021 günü meydana gelen süper hücre (Supercell) fırtınası Bodrum genelinde bazı bölgelerde tahribata sebep oldu. Sonbaharın ilk yağışı olarak Bodruma düşen bu fırtına, ilk olmasından ötürü Bodrum genelinde büyük bir sevinç ile karşılandı. Oluşan bu fırtına Bodrumun Batı ve Kuzey mahallelerinde şiddetle etkili oldu. Güney mahallerde ise şiddetli rüzgar olarak hissedildi. Yağış kısa, ancak etkili oldu. Son anda kuzeye yönelerek Didim'e çıktı. Yağışın görüntüleri ise fırtınanın şiddetini gözler önüne serdi. İklim değişikliği ile her gün daha da artan bu tip hava olayları yakın gelecekte normal karşılanmaya başlanacaktır. Bugün bu yazıda 12 Ekim Salı günü yaşanmış fırtınanın anatomisini göreceksiniz.
12 Ekim Günü Fırtınası
Bölüm 1
Sabah Saatleri:
Sabah saatlerinde (06:00 - 10:00 arası) Ege Denizi genel olarak sakin. Rüzgar güney yönünden (Lodos) max 20km esiyor. Açık denizde herhangibi bir sıkıntı yok. Dalgalar açık denizde 30 - 50cm arası. Kuzey Egede Lodos etkisi ile 1.5mt kadar yükselebiliyor. Hava parçalı bulutlu, görüş açık.
Batı tarafında saat 7:00 sularında kütleler oluşmaya başlıyor (Kuzey Ege).
Oluşan bu kütleler dağınık yapıda. Aynı şekilde Orta Egede de Dalga Bulutları (Wave Clouds)
oluşumu gerçekleşiyor. Soğuk Cephe, Yunanistan üzerinden Türkiye üstüne doğru ilerliyor. İlerlerken de Ege denizinden besleniyor. Çünkü deniz yeteri kadar sıcak (20 - 25°)
| 12 Ekim 2021 Sabah 7:45 Uydu Görüntüsü Meteologix.com |
| 12 Ekim 2021 Estofex Uyarısı 2. Seviye Uyarı verildi. Estofex.org |
| 12 Ekim 2021 Deniz Suyu Sıcaklığı Haritası Poseiodon.com |
Bu yağışlar Naxos adası ile Myrina adası arasında yoğunlaşıyor. Kütleler 8:45 sularında yerel dolu üretecek potansiyele ulaşıyor. 9:30 sularında ise Hortum oluşturabilecek potansiyeldeki hücreler birleşerek İzmir'e doğru ilerliyor. Esas yağışlar ise Trakya bölgesinde etkili oluyor (Enez, Kırklareli arası). Konveksiyonel hareketlerin yüksek olması sonucu esas cephe gelmeden İzmir merkezde kütle oluşumu gerçekleşiyor, yerel dolu ile sonuçlanıyor (10:00)
Bölüm 2
Öğle Saatleri:
(Saat 10:00 - 12:30 arası.) Kütleler ilerleyen soğuk cephe sebebi ile, Güney Egede oluşmaya başlıyor (10:15). Oluşan kütleler hızla ilerlerken daha çok Kuşadası ve çevresinde yoğunlaşıyor (10:40).
Oluşan fırtına hücreleri (10:50) sularında süper hücre kıvamına gelmeye başlıyor ve o saatlerde Astypalea adası açıklarında oluşan şiddetli kütle Bodruma doğru ilerlemeye başlıyor. Beraberinde başka kütlelerde getiren sistem yoğunlaşarak ilerliyor. Rüzgar hızı o saatlerde Bodrum açıklarında 30km hıza ulaşıyor (Lodos) yönünden. Dalgalar artıyor hava kapatıyor. Sıcaklık fazla değişmiyor.
Yağışlar birleşiyor, hava kapatıyor.
| Saat 12:00 Uydu Görüntüsü Meteologix.com |
Saat 12:00 itibari ile, yağışlar Güneydoğu yönünde ilerliyor. Astypalea ile Kos arası arasında oluşan hücre Bodruma ilerliyor. Hücreler hızla birleşiyor ve güçleniyor.
| Saat 12:30 Uydu Görüntüsü Meteologix.com |
| Saat 12:30 İnfared Uydu Görüntüsü Bulutların tepe sıcaklığı -50° ye ulaşıyor. Fotoğraflar & Videolar |
| 12 Ekim Saat 12:10 sularında çekilmiş bir fotoğraf. Turgutreis, Berkin Tunçar |
İlerleyen Kütle Kalimnos adası civarında konveksiyonel akımla hızla yükseliyor. Yüzey rüzgarları güneyden artış yapıyor. Beyaz çizgi, bulutun ne tarafa yükseldiğini, kırmızı çizgi ise fırtına hücrelerini gösterir. Arkada kırmızı ile işaretlediğim yer Kalimnos arkası ile Kos Kefalos arasındaki hücre.
12 Ekim 2021 Bodrum Merkez
Timelapse, Berkalp Turper
Bu çekmiş olduğum görüntü o gün kütlenin ne denli büyük olduğunu ve nasıl yükseldiğini gayet iyi gösteriyor. Bu hızla yükseliş bulut içindeki elektrik akımını da baya arttırıyor. Eğer ki gece olsaydı şimşek şovu olacağı kesindi. Bu görüntüyü çektiğim sıralarda gök gürültüsü net bir şekilde duyuluyordu.
Saat 12:30 sularında kütle kuzeye kaymaya ancak bir yandan da Bodruma genişlemeye başladı.
V TROFU haline gelen kütle şiddetli bir cephe oluşturuyor.
12 Ekim 2021 Bodrum Merkez
Hızlı Çekim, Berkalp Turper
Kütleler Bodruma kuzey batıdan giriş yapıyor. Videoda da gördüğünüz gibi kütlelerin gelmesi ile hava kapatıyor. Duvar bulutu oluşumu başlıyor.
Bölüm 3
Kütlenin Gelmesi:
(Saat 12:30 - 13:30 arası.) Kütleler birleşip tamamen Süper Hücreye dönüyor. Hücre ilk olarak Türkbükü tarafında etkili olmaya başlıyor. Merkez dahil yüzey rüzgarları sert hamleleri artıyor.
| 12 Ekim 2021 Saat 12:35 sularında çekilmiş fotoğraf. Turgutreis, Berkin Tunçar |
Süper Hücre ilerlerken Kırmızı ile gösterdiğim yerde cephe hattı oluşuyor. Beyaz ile gösterdiğim yerlerde ise bulutun hareketlerini görüyoruz. Yukarı doğru çizmiş olduğum şekiller bulutun yükselişini, sola doğru çizmiş olduğum şekiller buluta ters hareket yönünde olan rüzgar. (V TROFU olduğu için 2. Cephe oluşumu mevcut. Bu rüzgarlarda 2. cepheye doğru hareket yönünde. Aşağı doğru çizmiş olduğum şekillerde yağışın inmiş olduğu yer.
Hareket olarak Hortum oluşturma potansiyeli çok yüksek bir hücre olmasına rağmen Bodrum da hortum rapor edilmedi. Ancak kütlenin ilerlediği Milasta Hortum 'F1' rapor edildi.
12 Ekim 2021 Bodrum Merkez
Berkalp Turper
Bu videoda bulutların ne kadar yoğun olduğu görülüyor. Cephe hattı kaleden görünmüyor.
| 12 Ekim 2021 12:45 sularında çekilmiş bir fotoğraf. Turgutreis, Berkin Tunçar |
Gördüğünüz gibi ilerleyen dakikalarda, Cephe net bir şekilde belli oluyor. Shelf cloud oluşumu gerçekleşiyor. O sırada yağışın düştüğü bölgede fındık büyüklüğünde dolu yağdı tahmin ediliyor (Deniz olduğu için kanıtlayacak veri bulunmuyor. Radar verilerinden elde edilen sonuçlara göre açıklama yapılmıştır.)
| Saat 13:15 Uydu Görüntüsü. Meteologix.com |
Saat 13:15 uydu görüntüsüne bakıldığında bulutun tepe sıcaklığının -62° ye dayandığını görüyoruz. -62° ye dayandığı alanda konveksiyonel akım çok şiddetli olduğu için
(Overshooting top) oluşturuyor. Bu olay sadece çok şiddetli fırtınalarda ve Süper hücrelerde
görülür. Bu durum bulutun muazzam bir dolu, hortum veya şimşek yıldırım
aktivitesi üretebileceği anlamına geliyor.
| 12 Ekim 2021 Şimşek - Yıldırım Haritası Lightningmaps.org |
12 Ekim 2021 Bodrum Merkez
Hızlı Çekim Berkalp Turper
Fırtına yaklaşırken üst katmanlarda Anvil (Örs) bulutu genişliyor, kale tarafında
Duvar bulutu, arkasında ise Shelf Cloud
(Raf Bulutu) geliyor. Lodos şiddetleniyor,
dalgalar artıyor.
12 Ekim 2021 Saat 13:10 suları Bodrum Merkez
lodos artıyor. Berkalp Turper
| Saat 13:15 suları Yalıkavak görünümü Rafet Can Kırıklar Kütle genişliyor. Shelf Cloud oluşumu net bir şekilde görülüyor. Kırmızı rüzgarın yününü, Beyaz ise bulutların yününü temsil ediyor. |
Saat 13:15 Suları Yalıkavak Panaroma Görünümü Rafet Can Kırıklar |
aat 13:25 Suları Bodrum Merkez Shelf Cloud Timelapse
Berkalp Turper
Saat 13:30 Suları Fırtınanın İçi Bodrum Merkez
Berkalp Turper
Shelf Cloud Bulutunun içinde kalınması sonucu ile ani sert rüzgar
oluşuyor. Yağış ise birkaç km ile teğet geçiyor.
Rafet Can Kırıklar
...
SAYGILARIMLA
Kopyalanamaz.
09.12.2021